Kiedyś fałszywy e-mail często zdradzały błędy językowe i dziwne zdania. Dziś nie można już na tym polegać. Narzędzia sztucznej inteligencji potrafią tworzyć poprawne wiadomości, realistyczne obrazy, a nawet głosy przypominające prawdziwe osoby.
To nie znaczy, że trzeba bać się każdej wiadomości. Trzeba po prostu zmienić sposób sprawdzania, czy kontakt jest prawdziwy.
Ważne: komunikat na stronie internetowej nie jest dowodem, że Twój komputer ma wirusa. Jeśli chcesz wykonać skan, uruchom zaufany program zabezpieczający bezpośrednio na urządzeniu.
Największa zmiana: oszustwo może wyglądać profesjonalnie
Logo banku może wyglądać poprawnie. Wiadomość może nie zawierać błędów. Głos może przypominać kogoś bliskiego. Film może przedstawiać znaną osobę.
Polskie instytucje publiczne w 2026 roku zwracały uwagę na oszustwa inwestycyjne, deepfake i ataki z użyciem AI. Oznacza to, że problem jest traktowany jako realny element współczesnego cyberbezpieczeństwa.
Trzy pytania, zanim cokolwiek zrobisz
Po pierwsze: czy ktoś wywołuje presję czasu? Po drugie: czy prosi o pieniądze, kod BLIK, hasło albo instalację programu? Po trzecie: czy możesz potwierdzić tę prośbę innym kanałem?
Jeżeli odpowiedź na dwa pierwsze pytania brzmi „tak”, zatrzymaj się i zweryfikuj kontakt.
Jak zweryfikować rozmówcę?
Jeżeli to bank — rozłącz się i zadzwoń na oficjalny numer z aplikacji lub strony banku. Jeżeli to członek rodziny — zadzwoń samodzielnie na numer zapisany wcześniej w telefonie.
Nie korzystaj z numeru lub linku przesłanego w podejrzanej wiadomości.
Antywirus pomaga, ale nie zastąpi decyzji użytkownika
Program ochronny może zablokować część niebezpiecznych stron i plików. Nie może jednak wiedzieć, czy osoba podająca się przez telefon za Twojego wnuka naprawdę nim jest.
W atakach socjotechnicznych kilka sekund na spokojną weryfikację może być skuteczniejszą ochroną niż najbardziej zaawansowana funkcja techniczna.
Przykład z życia
Telefon: „Mamo, zmienił mi się numer, potrzebuję pilnie pieniędzy”. Nie dyskutujesz długo. Rozłączasz się i dzwonisz na stary, zapisany numer. Jeśli osoba naprawdę potrzebuje pomocy, nadal będziesz mógł jej pomóc — ale już po zweryfikowaniu sytuacji.
5 prostych zasad, które warto zapamiętać
- Nie działaj pod presją czasu.
- Nie podawaj hasła, kodu BLIK ani kodu autoryzacyjnego niezweryfikowanej osobie.
- Programy pobieraj z oficjalnych źródeł.
- Aktualizuj Windows, przeglądarkę i oprogramowanie ochronne.
- W razie wątpliwości potwierdź informację innym kanałem.
Najczęstsze pytania
Czy deepfake zawsze można rozpoznać?
Nie. Dlatego najważniejsze jest sprawdzanie źródła, a nie szukanie jednego wizualnego znaku.
Czy bank może dzwonić w sprawie bezpieczeństwa?
Tak, ale jeśli masz wątpliwości, zakończ połączenie i samodzielnie skontaktuj się z bankiem oficjalnym kanałem.
Czy antywirus zatrzyma każde oszustwo?
Nie. Część oszustw opiera się na manipulacji człowiekiem, a nie na infekowaniu komputera.
Chcesz lepiej chronić komputer?
Sprawdź nasze pozostałe poradniki o bezpieczeństwie, ochronie przed oszustwami i programach zabezpieczających. Najlepsza ochrona zaczyna się od aktualnego systemu i dobrych nawyków.
Zobacz poradniki o bezpieczeństwie →
